Congestiemanagement kostte €156,7 mln, vrijwel volledig via TenneT
Sinds 2018 ging er €156,7 mln om op het GOPACS-platform, voor 99,8% via TenneT, het landelijke net. De piek lag in 2022, midden in de energiecrisis. In 2025 was er nog €2,1 mln mee gemoeid.
Congestiemanagement is het marktinstrument waarmee netbeheerders transportproblemen oplossen zonder direct te hoeven verzwaren: partijen worden betaald om op het juiste moment minder af te nemen of minder terug te leveren. Het platform daarvoor is GOPACS, waarop 8 netbeheerders actief zijn.
* 2026 is een lopend jaar: de reeks loopt tot en met 15 september 2026 en is dus niet vergelijkbaar met een volledig jaar.
Wie deze reeks leest als "de congestiemarkt", leest hem verkeerd. Dat deden wij aanvankelijk ook. Van alle uitgaven sinds 2019 liep 99,8% via TenneT: redispatch op het landelijke hoogspanningsnet. De piek van €59,5 mln in 2022 valt samen met de energiecrisis, toen extreme prijzen elke ingreep duur maakten. De terugval naar €2,1 mln in 2025, een daling van 96%, komt doordat TenneT-redispatch na de crisisjaren normaliseerde. Dat congestie afnam, volgt er niet uit.
* 2026 is een lopend jaar: de reeks loopt tot en met 15 september 2026 en is dus niet vergelijkbaar met een volledig jaar.
Het volume volgt hetzelfde patroon: van 181.958 MWh in 2022 naar 5.467 MWh in 2025, met 2021–2022 als crisisjaren. De regionale netbeheerders (Liander, Enexis, Stedin) deden in 2024 en 2025 samen 8.506 meldingen, maar verhandelden in die twee jaar samen circa 427 MWh. Er wordt volop om hulp gevraagd en er is vrijwel geen flexibiliteit om te leveren. Dat spoort met wat Liander zelf in zijn congestieonderzoeken schrijft. In 37 van de 43 onderzochte gebieden is congestiemanagement niet inzetbaar, vrijwel altijd omdat er geen flexibel vermogen is gecontracteerd. Zie de analyse van die onderzoeken.
Tabelweergave: uitgaven, volume en prijs per MWh
| Jaar | Uitgaven | Volume (MWh) | € per MWh |
|---|---|---|---|
| 2018 | €4 | 1,0 | 4 |
| 2019 | €4,5 mln | 36.552,1 | 122 |
| 2020 | €6,2 mln | 53.965,5 | 114 |
| 2021 | €45,2 mln | 144.035,6 | 314 |
| 2022 | €59,5 mln | 181.958,4 | 327 |
| 2023 | €34,5 mln | 114.230,5 | 302 |
| 2024 | €4,3 mln | 7.408,7 | 581 |
| 2025 | €2,1 mln | 5.467,0 | 392 |
| 2026* | €293.000 | 331,8 | 884 |
Wat dit betekent voor wie een aansluiting zoekt
Congestiemanagement is de route die netbeheerders aanwijzen als het net vol is. Die route verwerkte de laatste jaren weinig volume. Voor projectontwikkelaars telt dat mee bij de vraag of een tijdsgebonden of flexibel contract op een bepaald knooppunt realistisch is.
Deze cijfers gebruiken
De grafieken, cijfers en analyses op deze pagina zijn werk van Congestio. U mag ze overnemen onder CC BY 4.0, met bronvermelding en een link naar deze pagina. Wilt u als journalist de onderliggende cijfers controleren of uitsplitsen, mail ons dan. Dat kan meestal dezelfde dag.
Dit geldt voor onze afgeleide analyse. De onderliggende brongegevens blijven van de bronhouders (GOPACS) en vallen niet onder deze licentie.